Whois Sorgulama

Whois Nedir, Whois Sorgulama Ne İşe Yarar?

WHOIS, alan adlarına ait kayıt bilgilerini herkese açık biçimde sunan sorgulama protokolünün ve bu bilgilerin tutulduğu veritabanlarının ortak adıdır. Whois sorgulama ile bir alan adının hangi kayıt firması (registrar) üzerinden tescil edildiğini, ne zaman kaydedildiğini, hangi name server (NS) adreslerini kullandığını ve güncel durumunu öğrenebilirsiniz.

Genel uzantılarda (.com, .net, .org gibi gTLD'ler) kayıt verilerine ilişkin kuralları ICANN belirler; veriler ise uzantıyı işleten kayıt otoritesi (registry) ile alan adının kayıtlı olduğu firma tarafından yayımlanır. ICANN, klasik WHOIS'in yerine daha güvenli ve yapılandırılmış veri sunan RDAP (Registration Data Access Protocol) standardını esas almaktadır. Kullanıcı için sonuç aynıdır: domain kayıt bilgisi hızlı ve doğru biçimde görüntülenir.

Whois Kaydında Hangi Bilgiler Yer Alır?

Gösterilen alanlar uzantıya ve kayıt firmasına göre küçük farklılıklar gösterse de bir Whois kaydında genellikle şu bilgiler bulunur:

• Kayıt firması (registrar): Alan adının tescil edildiği şirket, firmanın IANA kimlik numarası ve kötüye kullanım (abuse) iletişim bilgileri.
• Tarihler: İlk kayıt tarihi, son güncelleme tarihi ve domain bitiş tarihi. Bitiş tarihi genellikle alan adının en geç ne zamana kadar yenilenmesi gerektiğini gösterir; kesin tarih için kayıt firmanızın panelini esas alın.
• Name server (NS) bilgileri: Alan adının DNS kayıtlarının yönetildiği sunucular; sitenin ve e-postaların nerede barındırıldığına dair ilk ipucu.
• Durum kodları (EPP status): Alan adında transfer, güncelleme veya silme kilidi olup olmadığı ya da alan adının süresi dolduktan sonraki bir aşamada bulunup bulunmadığı.
• İletişim bilgileri: Kayıt sahibi (registrant) ve uzantıya göre teknik ya da yönetici kişi alanları. Bu alanlar günümüzde çoğunlukla gizlenmiş olarak gösterilir.

Whois Kaydındaki Kilit ve Askı Kodları

Durum kodları, alan adı kayıtlarında kullanılan EPP protokolünden gelir ve alan adı üzerinde hangi işlemlerin yapılabileceğini gösterir. En sık karşılaşacağınız kodlar şunlardır:

• clientTransferProhibited: Kayıt firmasının koyduğu transfer kilididir. Alan adınızı başka firmaya taşımadan önce bu kilidin kaldırılması gerekir.
• clientHold / serverHold: Alan adı, kayıt firması (clientHold) ya da kayıt otoritesi (serverHold) tarafından askıya alınmıştır ve DNS'te yayınlanmaz; web sitesi ve e-postalar çalışmaz. Genellikle ödeme, doğrulama veya hukuki nedenlerle uygulanır.
• ok (ya da active): Alan adı üzerinde herhangi bir kısıtlama yoktur ve normal şekilde çalışır.
• Süresi dolmuş alan adlarında görülen redemptionPeriod, pendingRestore ve pendingDelete statülerinin anlamını ve sürelerini alan adı statüleri rehberimizde bulabilirsiniz.

İletişim Bilgileri Neden Gizli Görünür?

GDPR ve KVKK gibi kişisel verileri koruyan düzenlemeler nedeniyle kayıt sahibinin adı, e-posta adresi ve telefon numarası birçok sorguda REDACTED FOR PRIVACY ya da benzeri bir ifadeyle gizlenir. Buna ek olarak WHOIS gizleme hizmeti, iletişim alanlarında sizin yerinize vekil bilgiler göstererek spam ve istenmeyen aramaları büyük ölçüde azaltır. Oweb'den aldığınız alan adlarında WHOIS gizleme ücretsizdir; hizmetin kullanılabilirliği uzantının kurallarına göre değişebilir.

Domain Bitiş Tarihi Nasıl Öğrenilir?

Bir alan adının ne zaman sona ereceğini öğrenmek için yazılım kurmanız gerekmez; sayfanın üstündeki aracı kullanarak şu adımları izleyin:

1. Alan adını http, https veya www olmadan yazın (örneğin ornek.com).
2. Sorgula butonuna tıklayın; sonuçlar birkaç saniye içinde aynı sayfada açılır.
3. Sonuçlardaki Bitiş Tarihi alanını ve yanındaki kalan gün sayısını kontrol edin. Ham WHOIS çıktısında bu bilgi, uzantıya göre Registry Expiry Date ya da Expires on gibi bir satırda yer alır.

Bitiş tarihi geçen bir alan adı çoğu uzantıda hemen boşa düşmez. Önce sahibinin normal ücretle yenileyebildiği bir ek süre, ardından yalnızca ek ücretle geri alınabildiği kurtarma (redemption) dönemi ve son olarak silinme aşaması gelir. Her aşamanın uzantıya göre değişen süresini ve ücretini alan adı yenileme, kurtarma ve silme prosedürleri sayfamızda karşılaştırabilirsiniz.

Whois Kaydını Hangi Durumlarda Kontrol Etmelisiniz?

• Almak istediğiniz alan adı doluysa: Kayıt ve bitiş tarihini görerek alan adını takibe alabilir, hangi firmada kayıtlı olduğunu öğrenebilirsiniz. Alan adı satışa çıkarılmışsa premium domain pazarımızda yer alıyor olabilir. Alan adı boştaysa alan adı satın alma sayfamızdan hemen kaydedebilirsiniz.
• Transfer öncesinde: Alan adının hangi firmada kayıtlı olduğunu, transfer kilidini ve kayıt tarihini kontrol edin; yeni kaydedilen veya kısa süre önce taşınan alan adlarında transfer bir süre kısıtlanabilir.
• Güvenlik ve marka koruması: Size e-posta gönderen ya da markanızı taklit eden bir alan adının ne zaman kaydedildiğini görün. Çok yeni tarihli kayıtlar oltalama (phishing) girişimlerinin sık görülen işaretlerindendir; kötüye kullanımı kayıt firmasının abuse adresine bildirebilirsiniz.
• Kendi alan adınızın kontrolü: Bitiş tarihini, name server bilgilerini ve kayıt bilgilerinizin güncelliğini düzenli olarak kontrol edin; doğrulanmamış veya geçersiz iletişim bilgileri alan adının askıya alınmasına yol açabilir.

.tr uzantılı alan adları TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) üzerinden, yetkili kayıt kuruluşları aracılığıyla tescil edilir. Bu alan adlarının whois sorgulama sonuçlarında kişisel veriler sınırlı gösterilir ve bazı alanlar genel uzantılardan farklı olabilir. Bir .tr alan adı almayı düşünüyorsanız önce com.tr alma şartları rehberimize göz atın.